Re: De Snijtafel – Wit is ook een kleur

Wat is het doel van deze snijtafel? Het ontkennen van racisme in Nederland? Dat lijkt een stadium dat toch wel gepasseerd is. Eerder lijkt een kinderachtige ontleding van de woorden van velen die zo nodig gehoord moeten worden maar telkens worden afgedaan als anekdotisch. Causale verbanden worden niet begrepen en uit verband getrokken. Daarbovenop lijkt men compleet voorbij te gaan aan het feit dat racisme in Nederland juist onbewust en onderhuids is, in plaats van wettelijk vastgelegd en tastbaar.

Men lijkt compleet voorbij te gaan aan het feit dat racisme in Nederland juist onbewust en onderhuids is, in plaats van wettelijk vastgelegd en tastbaar.

Dat maakt het moeilijker aan te pakken maar des te venijniger. Ook makkelijker te ontkennen voor hen die er geen trek in hebben, zo blijkt. Weinig eloquente witte Nederlanders zullen zich wagen aan uitspraken die uitgesproken racistisch zijn, toch zijn al deze witte Nederlanders (incluis mijzelf) onbewust racistisch. Dat blijft Project Implicit van Harvard uitwijzen. Het is net zoals dat bij de term ‘mijn baas’ of ‘de chirurg’ vrijwel iedereen aan een man denkt in plaats van een vrouw. Niemand zal meer zeggen dat mannen meer kunnen dan vrouwen, toch zit er onbewust, door rolmodellen en populaire media, een vooroordeel in ons allen.

Wat men aan de Snijtafel ‘het spook’ blijft noemen heet institutioneel racisme.

Wat men aan de Snijtafel ‘het spook’ blijft noemen heet institutioneel racisme. Dat is inderdaad moeilijk tastbaar te maken, omdat het allesomvattend en abstract is. Wat echter juist niet betekent dat het geen tastbare effecten kan hebben op de levens van velen. Daarbovenop komt dat, zoals Anousha Nzume mooi uitlegt, je niet de ervaringen van elk persoon van kleur op elk moment kan horen en zien. Maar dat als elk persoon van kleur dezelfde soort verhalen vertelt, het misschien toch de overweging waard is dat serieus te nemen en als een patroon te zien in plaats van een persoonlijk verhaal.

Een documentaire als ‘Wit is ook een kleur’ zal inderdaad niet foutloos en politiek correct zijn. Hier en daar wat kort door de bocht, en met soms onhandig gekozen taalgebruik. Toch is het een documentaire die voor de nietsvermoedende (witte) kijker de ogen kan openen over zijn/haar/* privilege. Over dat ervaringen van anderen, ook al zou je dat graag willen, nou eenmaal niet gelijk zijn aan die van jezelf. Over misschien een tipje van de sluier van hoe het is als je niet de norm bent. Wat deze snijtafel laat zien is de venijnige drang om te ontkennen wat wringt, als het moet met kinderachtige praktijken en een heleboel drogredenen. In de hoop dat dit de laatste spartelingen van een verloren gedachtengoed zijn zal ik een Snijtafel van deze Snijtafel verder achterwege laten.